Ev almak istiyorsunuz ama aklınızda şu soru var: “Bu eve banka kredi verir mi?” Tapuda yazan ifadelerden tutun, evin bulunduğu konuma kadar birçok detay bu sorunun cevabını etkiliyor. Gelin birlikte konut kredisine uygunluk meselesine netlik getirelim.
Bankalar, kredi verirken evi detaylı şekilde inceler. Bu sadece evi görüp beğenmenizle bitmiyor. Tapuda yazan bilgiler büyük önem taşıyor.
Krediye en kolay çıkan tapular şunlar:
Kat mülkiyeti olan evler
Kat irtifakı kurulmuş ve iskanı alınmış daireler
Tapuda “mesken” olarak geçen gayrimenkuller
Bu üç kriterden biri varsa, genellikle sorun yaşamazsınız.
Tapuda “niteliği: mesken” yazıyorsa, bu ev konut olarak kullanılabilir demektir. Bankaların kredi vermek için aradığı ilk kriter budur. Tapuda “arsa”, “ofis”, “tarla” gibi ifadeler varsa, işler biraz zorlaşır.
Krediye uygunluğu anlamanın 4 ana yolu var:
Tapu kontrolü: Tapuda “mesken” yazıyor mu?
İskan belgesi: Yapı kullanım izni alınmış mı?
Ekspertiz değeri: Bankanın gönderdiği eksper eve kaç para değer biçmiş?
Ev tamamlanmış mı? Yani kaba inşaat ya da kaçak yapı değil mi?
Eğer müstakil evin tapusunda mesken yazıyorsa, üstelik iskanı da varsa, banka kredi verir. Ancak köy yerinde, ruhsatsız bir yapıysa ya da tapuda “tarla” geçiyorsa kredi çıkma ihtimali düşer.
Genellikle hayır. Köy evlerinde şu sorunlar sık görülür:
Tapuda tarla veya bağ olarak geçer.
Ruhsat ve iskan yoktur.
Yapı kayıt belgesi bile bazen yeterli olmaz.
Ancak bazı kamu bankaları (Ziraat gibi) özel durumlarda kredi verebilir. Detaylı inceleme yapılır.
Tapuda “ofis”, “büro”, “dükkan” gibi ifadeler geçiyorsa, banka konut kredisi vermez. O evde yaşıyor olsanız bile bu durum değişmez. Ayrıca:
KDV oranı yüksektir (konuttan fazla)
Aidatları iş yeri tarifesine göre belirlenir
Sigorta ve vergi masrafları daha yüksektir
Konut gibi görünse de, tapudaki statü çok şeyi belirler.
Kargir, taş veya yığma tuğla ile yapılmış yapı anlamına gelir. Genellikle eski köy evleri bu şekilde geçer. Eğer tapuda “kargir ev” yazıyor ve yapı iyi durumdaysa, bazı bankalar kredi verebilir. Ama çoğu zaman ekspertiz değeri düşük çıkar.
Normal şartlarda hisseli tapulara kredi çıkmaz. Ama bazı özel durumlarda olabilir:
Diğer hissedarların onayı varsa,
Tapunun durumu netse (örneğin yüzde 50 pay gibi),
Kredi alınacak kısım açıkça belirtilmişse,
Ziraat Bankası gibi kamu bankaları başvuruyu değerlendirebilir. Ama süreç biraz daha uzun ve detaylı olur.
Eğer krediyle ev almayı düşünüyorsanız, en risksiz ve sorunsuz olan:
Kat mülkiyetli,
İskanı alınmış,
Tapuda “mesken” olarak geçen
evlerdir. Ofis, arsa, tarla gibi tapulu yerlerde işler karışır. Satın almadan önce tapuya ve iskan durumuna bakmadan karar vermeyin.
İskansız eve kredi çıkar mı?
Kat irtifakı varsa bazı bankalar veriyor ama risklidir.
Hisseli tapuyu alırken nelere dikkat edilmeli?
Tüm hissedarların yazılı onayı şart. Ayrıca tapuda hissenin sınırları belirtilmeli.
Konut gibi görünen ofis tapulu evlerde oturmak yasal mı?
Evet ama resmi olarak konut değildir, bu da bazı haklardan mahrum kalmanıza neden olur.