CHP Antalya Milletvekili ve TBMM Sanayi ve Ticaret Komisyonu Üyesi Çetin Osman Budak, son bir yılda özellikle büyük şehirlerde yüzde 200’ü aşan fahiş kira artışlarını gündeme taşıdı. Budak, kira krizinin nedenlerinin araştırılması ve çözüm üretilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne araştırma önergesi sundu.

Kira Yükü Asgari Ücretliyi Ezdi

TÜİK verilerine atıf yapan Budak, Türkiye’de hane gelirlerinin yüzde 61’inin kiraya harcandığını belirtti. Asgari ücretin 4.253 TL olduğu bir ortamda vatandaşın 2.594 TL’sini kiraya verdiğini söyleyen Budak, kalan 1.639 TL’nin temel ihtiyaçlara yetmediğini ifade etti:

“Elektrik, su, doğalgaz ve gıda fiyatları rekor kırıyor. Barınma artık lüks haline geldi.”

Antalya ve İstanbul’da Kira Artışları %265’e Dayandı

Budak’ın verdiği bilgilere göre:

  • Antalya Konyaaltı: Son bir yılda kira artışı %265

  • Antalya Alanya: %240

  • İstanbul Sarıyer: %227

Bu oranların, TÜİK’in açıkladığı %29’luk kira artış ortalamasının katbekat üzerinde olduğunu vurgulayan Budak, kira artışlarının “piyasa koşulları”yla açıklanamayacak noktaya geldiğini savundu.

Türkiye’de Kiracı Sayısı Artıyor, Ev Sahipliği Azalıyor

TÜİK istatistiklerine göre:

  • Türkiye'de halkın %42’si kiracı, %58’i ev sahibi

  • 2014’te %61,1 olan ev sahipliği oranı, 2020’de %57,8’e düştü

  • Türkiye, Avrupa’da en fazla kiracının yaşadığı 4. ülke konumunda

Budak, kiracı oranlarındaki bu artışın konut piyasasındaki kırılganlığı gösterdiğini ifade etti.

Yabancılara Konut Satışı da Fiyatları Yükseltiyor

Araştırma önergesinde yabancıya konut satışlarının da fiyat artışında etkili olduğu belirtildi:

  • 2013’te 12.181 olan yabancıya konut satışı, 2021’de %380 artarak 58.576’ya çıktı

  • İstanbul’daki artış oranı %735, Antalya’daki %238

  • 2013’ten bu yana satılan yabancıya konut sayısı: 287 bin

  • Bu sayı, TOKİ’nin inşa ettiği 717 bin sosyal konutun %40’ına denk geliyor

Savaş ve Göç Dalgası Kira Piyasasını Sarstı

Rusya-Ukrayna savaşı ve mülteci göçü, özellikle büyük şehirlerde kiralık ev bulmayı daha da zorlaştırdı. Budak’ın değerlendirmesine göre:

  • Rusya kaynaklı satılık konut aramaları: %51 artış

  • Ukrayna kaynaklı konut aramaları: %63 artış

  • 4 milyonu aşkın mülteci, kiralık konut piyasasında ek talep yaratıyor

Uzmanlara göre bu etki birkaç yıl daha sürecek ve kiralarda yükseliş trendi devam edecek.

TBMM’ye Çağrı: Barınma Krizi Meclis Gündemine Alınmalı

Budak, yaşanan barınma krizinin yalnızca ekonomik değil, sosyal bir tehdit haline geldiğini belirterek şu çağrıyı yaptı:

“Kiracılar her geçen gün daha fazla eziliyor. Meclis, bu krizi görmezden gelemez. TBMM acilen harekete geçmeli.”