Kısa çalışma ödeneği; genel ekonomik kriz, sektörel durgunluk, doğal afet ya da zorlayıcı sebepler nedeniyle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya işyerinde faaliyetlerin tamamen ya da kısmen durdurulması durumlarında çalışanlara gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.
Bu uygulama Türkiye’de özellikle Covid-19 pandemisi döneminde milyonlarca çalışanın gelirini koruma amacıyla devreye alınmıştır.
TESK Başkanı Palandöken’in açıklamasına göre, kısa çalışma ödeneği; Nisan, Mayıs ve Haziran 2025 dönemlerini kapsayacak şekilde yeniden uygulanmaya başlandı. Özellikle turizm, hizmet ve perakende sektörlerinde istihdamı korumak için kritik olan bu destek paketi, hem işveren hem çalışanlara nefes aldıracak.
Kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak için şu şartlar aranır:
İşyerinin, genel ekonomik kriz veya zorlayıcı sebep nedeniyle çalışma süresini azaltması veya faaliyetlerini durdurması.
İşverenin İŞKUR’a kısa çalışma talebiyle başvurması ve bu başvurunun uygun bulunması.
Çalışanın son 3 yılda en az 600 gün priminin ödenmiş olması ve son 120 gün içinde kesintisiz olarak çalışıyor olması.
2025 yılında kısa çalışma ödeneği tutarları, sigortalının son 12 aylık ortalama brüt maaşı baz alınarak hesaplanır.
Ödenek miktarı, brüt maaşın %60’ı kadardır.
Ancak, bu tutar asgari ücretin brüt tutarının %150’sini aşamaz.
2025 yılı için kısa çalışma ödeneği, aylık en düşük 7.000 TL, en yüksek ise 15.000 TL civarındadır.
Yeni düzenlemeyle birlikte kısa çalışma ödeneği:
Nisan, Mayıs ve Haziran 2025 ayları için geçerli olacak şekilde 3 aylık süreyle uygulanmaktadır.
Ek uzatmalar için karar yine Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile alınabilir.
Başvurular işveren tarafından yapılır. Aşamalar şunlardır:
İşveren, İŞKUR üzerinden online başvuru yapar.
Başvuru sürecinde; işverenin faaliyetlerini ne oranda azalttığı, kaç işçi için başvuru yapıldığı gibi bilgiler verilir.
İŞKUR müfettişleri başvuruyu inceler.
Uygun bulunan işletme için, çalışanlara ödeme yapılmaya başlanır.
Çalışanlar ise ödeneği e-Devlet üzerinden sorgulayabilir.
Kısa çalışma ödeneğinde en sık rastlanan usulsüzlük; faaliyetine tam kapasiteyle devam eden firmaların ödeneği haksız yere talep etmesidir. Bu durumda:
Hem işverene hem de çalışana geri ödeme yükümlülüğü getirilir.
Cezai işlem uygulanabilir.
Denetimler, SGK ve İŞKUR iş birliğiyle düzenli şekilde yapılmaktadır.
Geçmişte hatalı bildirimle ödenek alamayan ya da eksik ödeme alan çalışanlar, ALO 170 hattı, İŞKUR müdürlükleri veya e-Devlet üzerinden şikâyet oluşturabilir.
Ayrıca haksız fesih, eksik gün bildirimi gibi sorunlar yaşayanlar için hukuki destek alınması da önerilmektedir.
TESK’in girişimleriyle 2025’te yeniden gündeme alınan kısa çalışma ödeneği; özellikle ekonomik daralma yaşayan sektörlerde istihdamı korumak ve işletmelerin ayakta kalmasını sağlamak adına oldukça önemli. Esnafa sağlanan bu tür desteklerin, kira stopajı ve KDV indirimleriyle desteklenmesi ise ekonomide toparlanma için büyük bir adım.