Muhammen bedel nedir? Muhammen bedel, bir uzman tarafından hazırlanmış olan expertiz raporu ile meydana getirilen yaklaşık bedeldir. Bu yazımızda sizler için muhammen bedel kavramını ele aldık. Muhammen bedel, menkul veya gayrimenkul bir malın, müteşekkil piyasada şartları huzurunda expertiz ismi verilen uzmanlar tarafından gözler önüne serilen piyasa değeridir.
Menkul veya gayrimenkul malların bağımsız piyasada satılması sırasında uzmandan muhammen bedel tayin etmesi istenmez; tefviz yolu ile satışı yapılacak olan malların satışından evvel uzman raporu meydana getirilmesi beklenir. Bu bedele giriş bedeli veya kestirilen bedel ismi de verilir.
En yalın hali ile gerçekleştirilecek olan tefvizlerde, malların alt ve üst sınırlarını var olan piyasa şartlarına ve koşullara göre tayin eden varsayılan piyasa değeridir.
Muhammen bedel tayin edilirken, gerçekleştirilecek olan tefvizlerde gerek satılacak olan malın malikinin gerekse de tefviz katılımcısının mağduriyet yaşanmaması hedeflenir. Ekspertiz raporlarında malın takribi değeri ile ücret aralığı tebarüz edildiği için müşteri de satıcı da o limitler içerisinde kalacaklarından ötürü iki cephenin hakları da garanti altına alınmış olur.
Bir başka ifadeyle, varsayılan satış bedeli, tefvizden evvel tayin edilecek olan maliyet ederindeki oynamalara mani olmak, üst düzey maliyetli malların kullanılmasını temin etmek, standardın altındaki niteliğe sahip olan malların da kendi değerini tesis etmek amacı ile meydana getirilir.
Muhammen bedel hesabı yapılırken ilişkili kuruluşun/işletmenin talimatnamesinden izin alındığı ifade edilmişti. Bankalardan satılık bir meskenin veya aracın varsayılan fiyatının belirlenme şekli ile alakalı temel bir bilgilendirme yapmak icap ederse, bankalardan satılık ya da icradan satılık taşıt-gayrimenkul ürünler için takip edilecek metotlar değişiklik arz edebilir.
İcraya sevk edilmiş olan mal adına muhammen bedel belirleme simsariyesi oluşturulması ve ekspertiz raporunun denetlenmesi talep edilebilirken, bankalar tarafından satılık mallar adına simsariye oluşturmasına hüküm verilmeyebilir.
Uzmanlar ise malın istihsal edildiği tarihten, kullanım niteliklerine değin her ayrıntısını düşünerek paha biçer. Şüphesiz fiyatın meydana gelişindeki aktif etkenlerden birisi de malın reel piyasada bulunan fiyatıdır. Bu kalemler hesap edildikten sonra muhammen bedel de meydana gelir.
Muhammen bedel belirleme alt kurulu, kamu tefvizlerinde, tefvize-müzayedeye çıkacak olan yönetimin ilgili talimatnamelerine göre kurulmuş olan bir varsayılan bedel tespit etme simsariyesidir.
Söz konusu alt kurulda kimlerin bulunduğu sorusunun cevabı da yine ilişkili mevzuatlarda yazılı olan yönergelere göre tayin edilir. Genel itibariyle özel şirketlerin tefvizlerinde de varsayılan bedel için alt kurullar oluşturulur ve yine alakalı şirketlerin mevzuatında tebarüz ettirilen şahıslar bu alt kurulun üyeleri olarak fiyat kararlaştırma aşamasında yer alırlar.
‘Muhammen bedeli kimler kararlaştırır’ sorusunun cevabı da bu şekilde ortaya çıkmış olur.