Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen vergi denetimleri ve muhbirlere yapılan ikramiye ödemeleri, Sayıştay denetçileri tarafından mercek altına alındı. Denetim sonucunda çarpıcı bir tablo ortaya çıktı: Muhbirlik, bazı kişiler için adeta profesyonel bir gelir kaynağına dönüştü.
Sayıştay raporuna göre, Gelir İdaresi’nin muhbirlere yönelik ikramiye uygulaması amacından sapmış durumda. Vergi kaçakçılığını önlemeyi ve kayıt dışı ekonomiyi azaltmayı hedefleyen bu sistemin, bazı kişiler tarafından istismar edildiği tespit edildi.
Rapordan öne çıkan bulgular:
2021 yılında muhbirlere toplam 11 milyon 618 bin TL ikramiye ödendi.
Ancak buna karşılık vergi tahsilatında anlamlı bir artış sağlanamadı.
Aynı kişiler farklı illerde ve vergi dairelerinde çok sayıda ihbarda bulunarak defalarca ikramiye aldı.
Bu durumun asılsız ihbarların artmasına neden olduğu belirtildi.
Sayıştay denetçileri raporlarında şu ifadeye yer verdi:
“Bu tablo göstermektedir ki muhbirlik, bazı kimseler tarafından adeta meslek gibi icra edilmektedir. Bu durum, sistemin sağlıklı işletilmediğini ortaya koymaktadır.”
Raporda yer alan en dikkat çekici tespitlerden biri de şu oldu:
“Muhbirlik ikramiyeleri, amacını aşarak bir teşvik mekanizması olmaktan çıkmış, bazı bireyler için yeni bir gelir unsuru haline gelmiştir.”
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ihbar ikramiyesi sistemi, başlangıçta vatandaşların vergi kaçakçılığı ile mücadeleye katkı sağlamasını amaçlıyordu. Ancak denetim sonuçları, sistemin ciddi ölçüde denetimsiz ve suistimale açık olduğunu gösteriyor.
Asılsız ihbarlar nedeniyle hem vergi müfettişlerinin iş yükü artıyor hem de sistemin güvenilirliği sorgulanır hale geliyor.
Uzmanlara göre yapılması gerekenler:
✅ İkramiye sistemi için daha sıkı denetim ve filtreleme mekanizması kurulmalı
✅ Sürekli ihbar yapan kişilerin takibi yapılmalı
✅ Asılsız ihbarlara yönelik cezai yaptırımlar artırılmalı
✅ İhbar sonrası gerçekleşen tahsilat oranı üzerinden ikramiye verilmesi sağlanmalı