Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yapı güvenliği açısından önemli bir adım attı. 13 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Özellik Arz Eden Binaların Tasarım Gözetimi ve Denetimi Hizmetlerine Dair Yönetmelik” ile birlikte, yüksek risk taşıyan ve özel mühendislik gerektiren yapılarda tasarım gözetmenliği hizmeti zorunlu hale getirildi.
Yeni yönetmelik; deprem riski yüksek bölgelerde yüksekliği 70 metreyi, daha düşük riskli bölgelerde ise 105 metreyi geçen binaları kapsıyor. Ayrıca, yangına karşı hassas yapılarda da bu zorunluluk dikkat çekiyor:
Yapı yüksekliği 51,50 metreyi geçen binalar
Yapı inşaat alanı 50 bin metrekareyi aşan yapılar
Bu binaların tasarım aşamasından itibaren yapı sahipleri, tasarım gözetmeni ile çalışmak zorunda olacak.
Tasarım gözetmenliği; gelişmiş mühendislik teknikleri ve ileri teknolojiler gerektiren yapıların güvenli ve standartlara uygun şekilde projelendirilmesini sağlayan bir uzmanlık alanıdır. Bu hizmeti verecek kişiler Bakanlıktan Tasarım Gözetmenliği Belgesi almalı ve şu kriterleri karşılamalıdır:
Alanında mesleki deneyim
Akademik çalışmalar ve yayınlar
Uzmanlık eğitimi
Mesleki yeterliliğe dair belgeler
Bu hizmet, sadece inşaat mühendisleri, mimarlar ve ilgili alanlarda akademik ya da profesyonel tecrübesi olan kişilerce verilebilecek.
Konut projelerinde uygulama 2025 yılında başlayacak.
Ticari, kamusal veya karma yapılarda ise uygulama 2024 itibarıyla devreye giriyor.
Türkiye’de artan yüksek katlı bina projeleri, kentsel dönüşüm uygulamaları ve sağlık tesisleri gibi hayati yapılar, deprem ve yangın riski gibi önemli tehditler karşısında daha güvenli hale getirilmek isteniyor. Bu tür yapılar yüksek mühendislik hesaplamaları, sismik izolasyon sistemleri ve özel üretim teknikleri gerektirdiğinden, denetim ve proje süreçlerinin uzman kişilerce yürütülmesi hayati önem taşıyor.
2020 yılında İmar Kanunu’nda yapılan değişiklikle temeli atılan bu süreç, özellikle depreme dayanıklı yapılaşma hedefiyle daha da önem kazandı. Türkiye genelinde artan yüksek bina sayısı, kentsel dönüşüm projeleri ve sağlık kampüsleri yatırımları, yönetmeliğin hayata geçirilmesini zorunlu hale getirdi.