Tarım arazileri, hem üretim hem de yatırım açısından büyük önem taşıyor. Ancak bu arazilerin kullanımı, satışı, kiralanması, vergilendirilmesi ve imara açılması çeşitli kurallara tabidir. Bu rehberde tüm detaylarıyla ele aldık.
Yasal olarak ev yapılabilir, ancak Tarım ve Orman Bakanlığı’nın izniyle ve belirli şartlara bağlıdır.
Arazinin en az 5.000 m² (5 dönüm) olması gerekir.
Ev, toplam arazinin %5’ini geçemez (örneğin 5.000 m² tarlaya 250 m² ev).
Ruhsatsız yapılan evler kaçak sayılır ve yıkım kararı alınabilir.
İl/İlçe Tarım Müdürlüğü’ne başvuru yapılır.
Toprak Koruma Kurulu onayı alınır.
Belediye ve Çevre, Şehircilik Bakanlığı’na imar planı teklifi sunulur.
İmar planına işlendiğinde arazi, arsa statüsü kazanır.
🛑 Mutlak tarım arazileri, imara açılması en zor sınıftır. Sadece kamu yararı durumlarında açılabilir.
Tarla vasfı kazanabilmesi için arazi büyüklüğü 1.000 m² (0.1 ha) üstü olmalıdır.
Ev yapılması veya bölünmesi için genellikle 5.000 m² ve üzeri büyüklük gerekir.
Tarım amaçlı bölünmeler için asgari sınır: düz ovada 2 dönüm, dağlık arazide 1 dönüm olabilir (yerel planlara göre değişir).
Evet, ancak tarım dışı kullanım izni ve imar planı değişikliği gerekir.
Belediye mücavir alanı dışında ise il özel idaresi veya valilik izni gerekir.
İmara açılan arazi ancak onaylı planla arsa statüsüne kavuşur.
Tarla, tarım arazilerinin bir türüdür. Her tarla tarım arazisidir; ancak her tarım arazisi tarla değildir.
Örneğin, dikili tarım arazisi (zeytinlik, bağ vb.) tarla değildir.
Üzerinde çok yıllık bitki örtüsü (zeytin, bağ, meyve bahçesi vs.) bulunan arazilerdir.
Koruma altındadır, yapılaşma neredeyse imkânsızdır.
Mutlak Tarım Arazisi (en verimli topraklar)
Marjinal Tarım Arazisi (düşük verim)
Dikili Tarım Arazisi
Özel Ürün Arazisi
Sulu ve kuru tarım arazileri
İzinsiz yapılar kaçak sayılır ve belediye ya da valilik tarafından yıkım kararı alınabilir.
Yasal ev için mutlaka yapı ruhsatı ve tarım dışı kullanım izni gereklidir.
İl Tarım Müdürlüğü → Toprak Koruma Kurulu → Belediye veya İl Özel İdaresi → Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü
Parselasyon sınırları belediye yönetmeliklerine göre değişir.
En az bölünebilir parsel genellikle 2.000 m²’dir.
Bazı yerlerde 5.000 m² altı bölünemez.
10 yıllığına kiralanabilir.
İhaleyle ya da başvuru sırasına göre verilir.
Başvuru: İl/İlçe Tarım Müdürlüğü → Taşınmaz Mal Müdürlüğü
Noter onaylı kira sözleşmesi yapılır.
ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi) kaydı yapılabilir.
Sözleşme süresi en az 1 yıl, maksimum 10 yıl olabilir.
Tarım arazilerinde emlak vergisi yoktur.
(Belediye mücavir alanı dışında kaldığı sürece)
Küçük çiftçiler: %0,1 veya %2-4 stopaj
Büyük çiftlik işletmeleri: %15 – %35 arasında gerçek usul vergilendirme