Terkin, resmi kayıtlar ya da siciller üzerinde yer alan bir bilginin, özellikle de bir şerh veya hak kaydının çizilerek silinmesi anlamına gelir. TDK’ya göre terkin: “Yazılmış bir şeyi çizerek silmek” anlamına gelir.
Tapu ve Kadastro sisteminde ise terkin, tescil işleminin zıttı olan bir uygulamadır. Bir ayni hakkın sona ermesi ya da tapu kaydındaki yolsuzluğun düzeltilmesi amacıyla yapılır. Bu işlem, hukuki geçerliliği olmayan ya da sona ermiş kayıtların tapu sicilinden silinmesiyle gerçekleştirilir.
Tapuda terkin, bir ayni hakkın sona erdiğini veya tapu sicilindeki bir yanlışlığın düzeltildiğini resmen belgeleyen işlemdir. Tapu Sicil Tüzüğüne göre bir taşınmazın kayıtlı olmaktan çıkması, yani artık taşınmaz vasfını kaybetmesi durumunda tapudan terkin edilir.
Yazılı terkin beyanı
Talepte bulunanın tasarruf yetkisine sahip olması
Geçerli bir hukuki nedenin bulunması
Bazı durumlarda ayni hak kendiliğinden sona erer (örneğin intifa hakkının süresinin dolması). Bu gibi hallerde malik, tapuya başvurarak tescilin terkinini talep eder.
Not: Tapu müdürü, yazım hataları hariç olmak üzere kendiliğinden terkin işlemi yapamaz. Terkin için mutlaka talep gerekir.
İpotek terkini, ipotekli bir gayrimenkul üzerindeki ipoteğin tapudan silinmesi işlemidir. Bu genellikle borcun tamamen ödenmesinden sonra gerçekleşir.
Alacaklı kurum (genellikle banka), borcun kapandığını belgeleyen e-terkin yazısı hazırlar.
Banka bu yazıyı ve gerekli belgeleri doğrudan Tapu Müdürlüğü'ne gönderir.
Alıcının, ipoteğin kaldırılması için ayrıca tapuya başvurmasına gerek kalmaz.
E-terkin sistemi sayesinde; Ziraat Bankası, VakıfBank, Halkbank gibi kamu bankaları ve pek çok özel banka ipotek terkin işlemlerini elektronik ortamda yapabilmektedir.
Kamulaştırma sürecinde, taşınmazın bir kısmının kamu yararı için alınması durumunda, alınan kısmın yüzölçümü ve sınır bilgileri tapu kütüğünden düşülerek terkin edilir.
Bu işlem yapılırken:
Eski kütük sayfası kullanılmaya devam edilir.
Ayrılan parselin alanı ve kamulaştırma tarihi tapuya işlenir.
Geriye kalan kısım üzerindeki haklar etkilenmez.
Terkin; tapuda tescil edilmiş bir kaydın silinmesi işlemidir.
En yaygın terkin işlemleri: ipotek kaldırma, intifa hakkı sona ermesi, kamulaştırma, şerh silme gibi durumlardır.
Hukuken geçerliliği kalmayan kayıtlar ancak talep, yetki ve geçerli sebep bulunması durumunda silinebilir.
Bankalar genellikle ipotek terkinlerini e-terkin sistemiyle elektronik olarak gerçekleştirir.