Türkiye’de son yıllarda konut üretiminde görülen artışa rağmen ev sahipliği oranında ciddi bir düşüş yaşanıyor. Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı Hakan Akdoğan, bu duruma dikkat çekerek konuta erişimin kolaylaştırılması gerektiğini belirtti.
Hakan Akdoğan’ın verdiği bilgilere göre 2012 yılında Türkiye’de her 100 kişiden 61’i kendi evinde oturuyordu. Ancak bu oran 2022’de yüzde 56,7’ye geriledi. Yani her geçen yıl, ev sahibi olabilen kişi sayısı azalıyor.
Konut üretimi devam etse de, tamamlanmış ve oturuma hazır konut sayısında dikkat çekici bir azalma söz konusu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre:
Yapı ruhsatı verilen daire sayısı 2023’ün ikinci çeyreğinde geçen yıla göre %31,3 arttı.
Ancak yapı kullanma izni (yani oturuma hazır konut) verilen daire sayısı aynı dönemde %28,5 azaldı.
Bu da demek oluyor ki üretilen konut sayısı artıyor gibi görünse de, ya inşaatlar tamamlanamıyor ya da konutlar oturuma uygun hale getirilemiyor.
Konut üretiminin önündeki en büyük engellerden biri de artan inşaat maliyetleri. 2023 Temmuz itibarıyla inşaat maliyet endeksi, önceki yıla göre %62,25 artış gösterdi. Bu durum hem üreticileri hem de alıcıları olumsuz etkiliyor.
Ayrıca kredi musluklarının daralması, özellikle ilk kez ev alacak dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olmasını giderek zorlaştırıyor.
TÜGEM Başkanı Akdoğan, çözüm önerilerini şöyle sıralıyor:
İlk konutunu alacaklara özel finansman destekleri getirilmeli
Dar ve orta gelirlinin konuta erişimi kolaylaştırılmalı
Yeni arsa üretimi için imara açılacak araziler hızla belirlenmeli
Bu arazilerde kamu-özel sektör iş birlikleriyle hızlı konut projeleri geliştirilmeli
Ev sahibi olma hayali, birçok kişi için artık sadece bir hayal olmaya başladı. Üretim artsa da tamamlanan konutların azalması, maliyetlerin tırmanması ve krediye erişimde yaşanan zorluklar, konut krizini tetikliyor.
Akdoğan’ın da vurguladığı gibi, konut politikalarında erişim, hız ve destek öncelikli başlıklar olmalı.