Artvin’in Yusufeli ilçesinde Çoruh Nehri üzerine inşa edilen ve Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise beşinci en yüksek kemer barajı olan Yusufeli Barajı, 22 Kasım 2022 itibarıyla su tutmaya başladı. 275 metre gövde yüksekliğine sahip olan dev yapının kapaklarının kapanmasıyla birlikte Yusufeli ilçe merkezi başta olmak üzere köyler ve yollar birer birer sular altında kaldı.
Baraj nedeniyle taşınmak zorunda kalan Yusufeli halkı, Yansıtıcılar-Sakut mevkiinde inşa edilen yeni Yusufeli yerleşim alanına taşındı. 144 hektarlık alanda kurulan yeni ilçe, alt ve üst yapısıyla modern şehircilik anlayışıyla inşa edildi.
Vatandaşlar evlerine yerleşirken, esnaf da yeni dükkanlarını açtı. İlçede günlük hayat yeniden canlanmaya başladı. Caddelerde insanlar, parklarda çocuk sesleri duyulmaya başladı. Yeni Yusufeli, eski hatıraların gölgesinde ama umutla kuruldu.
İlçe sakinlerinden Erdal Tüysüz (57) duygularını şu sözlerle paylaştı:
“Yavaş yavaş alışıyoruz. Eski Yusufeli sulara gömülüyor, biraz hüzün var ama alışmaya çalışacağız. Hayat devam ediyor.”
Kasaplık yapan Yusuf Küçük ise yeni yerine dair şunları söyledi:
“Kasaplık mesleğine burada devam ediyorum. Yerimizden memnunuz. Zamanla daha da toparlanacaktır.”
Kahvehane işletmecisi Ekrem Doğan, “30 yıldır esnafım. Yeni Yusufeli beklediğimizden iyi oldu. Devletimiz evimizi aldı, yenisini verdi. Şükürler olsun, bir sıkıntımız yok,” diyerek devlet desteğine teşekkür etti.
Yeni Yusufeli; sosyal donatı alanları, altyapı hizmetleri, yeşil alanlar ve günümüz mimarisine uygun yapılarıyla dikkat çekiyor. İlçe sakinleri genel olarak bu durumdan memnun olsa da bazı sosyal sorunlar da dile getiriliyor.
İlçe halkından Murat Levent, yeni yerleşimin kalitesinden memnun olsa da, bazı kesimlerin ev hakkından faydalanamadığına dikkat çekerek şunları söyledi:
“300’ün üzerinde kişi, taşınma sürecindeki kayıt kriterlerine takıldı. Ev hakkı kazanamadık çünkü sonradan evlendik. Bunun gibi bazı mağduriyetler var. Ancak yeni Yusufeli’nin planlı ve geleceğe uygun bir yapılaşma olduğunu da kabul etmek gerekiyor. Hükümetimize ve emeği geçen herkese teşekkür ederiz.”
Türkiye’nin dev projelerinden biri olan Yusufeli Barajı, sadece enerji üretimiyle değil, aynı zamanda bir ilçenin yeniden inşa edilmesiyle de tarihe geçti. Su altında kalan eski Yusufeli, hatıralarıyla anılarda yaşamaya devam ederken; yeni Yusufeli ise çağdaş şehircilik örneği olarak yükseliyor.
Devlet desteğiyle kurulan yeni yerleşim yerinde vatandaşlar hayatlarını yeniden kuruyor, çocuklar parklarında oynuyor, esnaf yeniden kepenk açıyor. Ancak bazı sosyal uyum ve hak sorunları da gündemde yerini koruyor.