Asansör Yönetmeliği Nedir? Hangi Katlardan Sonra Zorunlu

Modern şehir yaşamında konfor, erişilebilirlik ve güvenlik açısından asansör sistemleri artık vazgeçilmez unsurlar arasında yer alıyor. Türkiye’de binalarda asansör kullanımı, imar mevzuatı ve Asansör Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Peki kaç katlı binalarda asansör zorunlu, 2 asansör ne zaman mecburi, eski binalara asansör yapılabilir mi? İşte detaylı rehber:

Asansör Yönetmeliği Nedir?

Asansör Yönetmeliği, binalarda kullanılan asansörlerin tasarımı, montajı, kullanımı, bakım ve kontrol süreçlerini düzenleyen teknik mevzuattır. Türkiye’de bu düzenlemeler:

• İmar Yönetmeliği (2017 - güncel)

• Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği

• Asansör Teknik Emniyet Yönetmeliği

• Engelliler Hakkında Kanun ve ilgili mevzuatlar

ile birlikte uygulanır.

Yönetmelik, hem yeni yapılacak binaları, hem de mevcut binalardaki asansörlerin güvenli kullanımını kapsar.

Asansör Kaç Kattan Sonra Zorunludur?

Güncel düzenlemeye göre:

Zemin kat hariç 3 ve daha fazla katlı binalarda asansör zorunludur.

Yani:

• 1 ve 2 katlı binalarda: Asansör mecburi değildir

• 3 katlı (zemin + 2 kat) ve üzeri binalarda: Asansör yapılması zorunludur

Bu durum özellikle çok katlı konutlar, apartmanlar, otel, AVM ve kamu binalarında geçerlidir.

2 Asansör Ne Zaman Zorunludur?

Asansör adedi, binanın yüksekliği ve kullanıcı kapasitesine göre belirlenir.

Türk Standartları Enstitüsü (TS EN 81-20/50) ve İmar Yönetmeliği’ne göre:

• Kat sayısı 10’dan fazla olan

• Daire sayısı 20’yi aşan

• Brüt inşaat alanı 2.000 m²’den büyük olan

binalarda en az 2 asansör yapılması zorunludur.

Ayrıca yüksek yapılarda birinin yangın asansörü olarak planlanması gerekir.

Asansör Kuralları Nelerdir? (Kullanım ve Montajda Uygulanması Gerekenler)

1. Yönetmeliğe uygun teknik projeye göre imal edilmeli

2. TSE ve CE belgeli malzemeler kullanılmalı

3. Her yıl periyodik kontrolü yapılmalı

4. Bakım sözleşmesi zorunludur

5. Kabine kapasite etiketi asılmalı (örnek: 630 kg – 8 kişi)

   

6. Kabinde acil durum butonu, telefon sistemi, ışıklandırma, havalandırma bulunmalı

7. Engelli erişimi için özel tasarım şartları yerine getirilmeli

8. Katlara ulaşım sağlayan asansörler her kata durak koymalıdır

Eski Apartmanlara Asansör Yapılır mı?

Evet, yapılabilir. Ancak bazı şartlar vardır:

1. Kat maliklerinin en az 4/5 çoğunluğu (tapuda pay sahibi olanlar) onay vermelidir

2. Asansör montajına uygun alan (boşluk, dış cephe, merdiven boşluğu vb.) olmalıdır

3. Belediyeden ruhsat alınmalı

4. İmar planına ve yönetmeliğe aykırı olmamalıdır

Eğer dış cepheye ya da merdiven boşluğuna asansör eklenmesi planlanıyorsa, statik projeler yeniden hazırlanmalı ve belediye onayı alınmalıdır.

Asansör Aylık Bakımı Mecburi mi?

Evet.

Asansörlerin aylık bakımı, yasal olarak zorunludur.

Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne göre:

• Tüm binalarda asansörlerin ayda en az 1 defa yetkili servis tarafından bakımı yapılmalıdır

• Yetkili servis ile yıllık bakım sözleşmesi imzalanmalıdır

• Bakım belgeleri saklanmalı ve denetime hazır olmalıdır

• Belediyeler veya il özel idareleri yılda bir defa zorunlu periyodik kontrol yaptırmakla yükümlüdür

Bakımı yapılmayan asansörlere “kırmızı etiket” verilir ve kullanımına izin verilmez.

Asansör Yönetmeliği Video Anlatım

Binalarda Asansör Zorunluluğu Ne Zaman Geldi?

• Türkiye’de ilk asansör yönetmeliği 1995 yılında yürürlüğe girmiştir

• 2011 yılında zorunluluklar netleştirilmiştir

• En kapsamlı ve güncel yönetmelik ise 2017 tarihli İmar Yönetmeliği’dir

Özellikle engelli erişimi, yangın güvenliği, enerji verimliliği gibi konularda 2017 sonrası ciddi değişiklikler yapılmıştır.

Asansör Etiketi Nedir?

Her yıl yapılan kontrol sonrasında asansörün durumu renkli etiketle gösterilir:

Renk	Anlamı
Mavi	Uygun, güvenli
Yeşil	Küçük eksiklik var, kullanılabilir
Sarı	Eksiklikler var, sınırlı kullanım
Kırmızı	Ciddi tehlike var, kullanım yasak

 

Bu etiket asansör kabini içine ve bina girişine asılır.

Asansörlü Yaşam, Güvenli ve Yasal Olmalıdır

Asansörler artık sadece bir konfor değil, aynı zamanda yasal ve yaşamsal bir zorunluluktur. Hem yeni binalarda asansör yapılması hem de mevcut sistemlerin güvenli şekilde çalıştırılması için yönetmelikler net bir çerçeve sunar.

Binanız kaç katlı olursa olsun, asansör güvenliği, bakım düzeni ve kullanım şartlarına mutlaka dikkat edilmelidir.

Özet Tablo