Reeskont kredisi, ihracatçılar başta olmak üzere dış ticaret yapan firmaların, vadeli alacaklarını teminat göstererek Merkez Bankası aracılığıyla döviz cinsinden uygun faizli kredi kullanmalarını sağlayan finansman türüdür. Ticaretin desteklenmesi ve döviz kazandırıcı faaliyetlerin teşviki amacıyla sunulur.
Peki reeskont kredisi kimlere verilir? Faizi nedir? Hangi şartlarla kullanılır? İşte detaylı rehber:
Reeskont kelimesi, Fransızca kökenli bir terimdir ve “tekrar iskonto” anlamına gelir. Bankaların müşterilerinden aldığı vadeli senetleri (çek, poliçe, bono) Merkez Bankası’na kırdırması yani iskonto ettirmesi işlemine reeskont denir.
💡 Reeskont kredisi, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerini artırmak ve ihracatı teşvik etmek için bankalar üzerinden sağladığı kısa vadeli döviz kredisi türüdür.
Reeskont kredisi yalnızca döviz kazandırıcı faaliyette bulunan firmalara verilir. Başlıca hedef gruplar:
İhracatçılar
Turizm gelirleri elde eden işletmeler
Yurt dışına hizmet satan bilişim firmaları
Yurtdışında müteahhitlik hizmeti sunan şirketler
Serbest bölgedeki firmalar
Başvuru ticari bankalar (Ziraat, Vakıfbank, İş Bankası gibi) veya Eximbank üzerinden yapılır, kredi Merkez Bankası kaynaklıdır.
Reeskont kredileri doğrudan Merkez Bankası tarafından verilmez. Kredi başvurusu şu kurumlar üzerinden yapılır:
Ticari Bankalar (Yetkili Bankalar)
Türk Eximbank (ihracatçıya özel kolaylık sağlar)
İlgili banka gerekli belgeleri aldıktan sonra, başvuruyu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) iletir.
Firma, döviz kazandırıcı faaliyetini belgeleyen evrakları (proforma fatura, sözleşme vb.) bankaya sunar.
Banka başvuruyu TCMB’ye iletir.
TCMB uygun görürse döviz cinsinden reeskont kredisini bankaya aktarır.
Firma dövizi alır, taahhüt edilen sürede dövizi yurda getirerek kredi borcunu öder.
Reeskont kredileri genellikle piyasa faizlerinin altında oranlarla sunulur. Merkez Bankası dönemsel olarak oranları belirler. 2024 ve 2025 yıllarında bu oranlar:
ABD Doları kredisi için: %4-6 aralığında
Euro kredisi için: %2-4 aralığında
Vade süresi genellikle 120 – 360 gün arasında değişir.
Kredi taahhüdüne uymayan yani:
Döviz kazandırıcı faaliyeti zamanında gerçekleştirmeyen
Dövizi süresi içinde yurda getirmeyen
Yanıltıcı belgeyle kredi kullanan
firmalara cezai yaptırımlar uygulanır. Bu cezalar:
Kredi faizi cezası: Normal faiz yerine daha yüksek “cezalı faiz” uygulanır.
Kredi iptali ve yeniden başvuru yasağı
İlgili kurumlara bildirim (Eximbank, Merkez Bankası)
Bu sebeple reeskont kredileri büyük titizlikle kullanılır.
Evet, firmalar döviz kredisi aldıkları için dövizi kendi ithalatlarında veya dövizli giderlerinde kullanabilir. Ancak dövizle yatırım veya farklı amaçla döviz ticareti yapılması yasaktır. Amaç döviz girdisi sağlamaktır, spekülasyon değil.
Bankacılık terimi olarak reeskont, vadeli senetlerin Merkez Bankası’na iskonto ettirilerek nakde çevrilmesi anlamına gelir. Yani banka, müşterisinden aldığı senedi TCMB’ye verip karşılığında nakit alır. Reeskont faizi ise bu işlem sırasında alınan iskonto tutarıdır.
Reeskont kredisi; ihracat yapan, döviz girdisi sağlayan, uluslararası alanda aktif firmalar için düşük maliyetli stratejik bir finansman kaynağıdır. Ancak taahhüt ve prosedürlere dikkat edilmesi gerekir.